IDENTIFICAZIONE
ID SCHEDA
2156
tipo di scheda
MS
COMPOSIZIONE MATERIALE
Composito
no
Struttura materiale
fascicoli legati
PALINSESTO
Palinsesto
no
DATAZIONE
Tipo datazione
desumibile
Secolo
XV
Frazione di secolo
seconda metà
Da
1457
A
1457
Specifiche alla datazione
Per la datazione cfr. C. Scalon, Guarnerio e la formazione della sua biblioteca, in: L. Casarsa, M. D'Angelo, C. Scalon, La Libreria di Guarnerio d'Artegna, Udine 1991, p. 37
MATERIA
Corpo del codice
membranaceo
Guardie
membranacee
CARTE
Guardie iniziali numero
1
Corpo del codice numero
96
Specifiche
numerate recentemente a lapis, bianca la c. 196, numerazione originale delle carte da 1 a 10 sul recto nell’angolino superiore destro all’interno di ogni fascicolo
DIMENSIONI
Altezza
260
Base
165
LOCALIZZAZIONE
LOCALIZZAZIONE GEOGRAFICO-AMMINISTRATIVA
stato
Italia
regione
Friuli-Venezia Giulia
provincia
UD
comune
Udine
COLLOCAZIONE SPECIFICA
tipologia
biblioteca
qualificazione
comunale
denominazione
Civica Biblioteca Guarneriana
denominazione raccolta
Lascito Guarnerio d'Artegna
UBICAZIONE E DATI PATRIMONIALI
UBICAZIONE FISICA
Segnatura
Ms. 33
DECORAZIONE
INIZIALI
specifiche
vuoti gli spazi destinati alle iniziali, che vengono indicate in margine per il miniatore
LEGATURA
datazione
Coeva
materia delle assi
legno
materia della coperta
pelle
decorazione della coperta
a secco
elementi metallici
borchie
restauri
completamente restaurata
specifiche
sui piatti originali, dove sono stati riportati i lembi di pelle originali con impressioni a secco, rimane traccia delle borchie e dell’attacco della catena; taglio dorato
STORIA DEL MANOSCRITTO
Trascrizione/descrizione
Il codice fu copiato da Battista da Cingoli per Guarnerio da un exemplar spilimberghese spedito all’umanista da Marco Durazzo il 12 settembre 1457 (cfr. C. Scalon, Guarnerio e la formazione della sua biblioteca, in: L. Casarsa, M. D'Angelo, C. Scalon, La Libreria di Guarnerio d'Artegna, Udine 1991, p. 37). Esso è menzionato nell’Inventario del 1461 al n. 25: «Augustinus de spiritu et littera. Ad Theodorum de beata vita. De sancta virginitate. Ad Iulianum de continentia. Alius libellus sine titulo descriptus, qui incipit ‘Mulierem fortem quis inveniet?’;. De decem cordarum. Summarium de trinitate. De penitentia. De antichristo et de eius signis. De contemptoribus tem-poralium rerum pro amore regni celorum. De elimosina. De saltationibus respuendis. Tractatus de misericordia. De iuramenti prohibitione in pergamenis deauratus». Corrisponde al n. XXXIX del Coluta, la cui numerazione si legge sul recto del foglio di guardia anteriore
NOMI
nome identificato/accettato
Guarnerio : d'Artegna
responsabilità
Committente
sigla per citazione
32
NOMI
nome identificato/accettato
Battista : da Cingoli
responsabilità
Copista
sigla per citazione
110
NOMI
nome identificato/accettato
Durazzo, Marco
responsabilità
Altre relazioni
sigla per citazione
361
NOMI
nome identificato/accettato
Guarnerio : d'Artegna
responsabilità
Revisore
sigla per citazione
32
Osservazioni
Fascicoli: quinterni, tranne cc. 191-196= terno; richiami sulla destra del margine inferiore all’interno della linea di giustificazione; linee: 27 su 27 rigate a pettine e delimitate lateralmente a mina di piombo su mm 179x97 (Derolez, tipo n. II); scrittura: littera antiqua di Battista da Cingoli; correzioni, glosse marginali e notabilia in corsiva all’antica di Guarnerio, cui si deve anche la tabula di c. 1r
DESCRIZIONE INTERNA
Carte
carte
cc. 1r-45r
AUTORI
nome identificato/accettato
Augustinus, Aurelius
responsabilità
Autore
sigla per citazione
31
TITOLI
Titolo presente nel manoscritto
Incipit liber s. Augustini episcopi de spiritu et littera ad Marcellinum, hoc de libro retractationum
Carta
c. 1v
Titolo identificato
Retractationes, 37. De spiritu et littera, ad marcellinum
Titolo elaborato
Liber de spiritu et littera ad Marcellinum, hoc de libro retractationum
INCIPIT E EXPLICIT
Tipologia del testo
Testo
Integrità incipit
integro
Posizione incipit
c. 1v
Trascrizione dell'incipit
Ad quem scripseram tres libros ... super memoravi. Hic liber sic incipit. [L]ectis opusculis que ad te nuper elaboravi ...
Integrità explicit
integro
Posizione explicit
c. 45r
Trascrizione dell'explicit
... prior dedit illi et retribuetur ei
DESCRIZIONE INTERNA
Carte
carte
cc. 45v-64v
TITOLI
Titolo presente nel manoscritto
Incipit liber Augustini ad Theodorum de beata vita
Carta
c. 45v
Titolo identificato
De beata vita
Titolo elaborato
Liber ad Theodorum de beata vita
INCIPIT E EXPLICIT
Tipologia del testo
Testo
Integrità incipit
integro
Posizione incipit
c. 45v
Trascrizione dell'incipit
Si ad philosophie ...
Integrità explicit
integro
Posizione explicit
c. 64v
Trascrizione dell'explicit
... disputationis fine discessimus
DESCRIZIONE INTERNA
Carte
carte
cc. 64v-99r
TITOLI
Titolo presente nel manoscritto
Incipit liber s. Augustini de sancta virginitate
Carta
c. 64v
Titolo identificato
De sancta virginitate
Titolo elaborato
Liber de sancta virginitate
INCIPIT E EXPLICIT
Tipologia del testo
Testo
Integrità incipit
integro
Posizione incipit
c. 64v
Trascrizione dell'incipit
Librum de bono coniugali nuper ...
Integrità explicit
integro
Posizione explicit
c. 99r
Trascrizione dell'explicit
... superexaltate eum in secula, amen
DESCRIZIONE INTERNA
Carte
carte
cc. 99r-120v
TITOLI
Titolo presente nel manoscritto
Incipit epistola s. Augustini ad Iulianum de continentia
Carta
c. 99r
Titolo identificato
De bono viduitatis
INCIPIT E EXPLICIT
Tipologia del testo
Testo
Integrità incipit
integro
Posizione incipit
c. 99r
Trascrizione dell'incipit
Ne petitioni tue ...
Integrità explicit
integro
Posizione explicit
c. 120v
Trascrizione dell'explicit
... perseveres in gratia christi, amen
DESCRIZIONE INTERNA
Carte
carte
cc. 120v-129r
AUTORI
nome identificato/accettato
Beda : Venerabilis
responsabilità
Autore
sigla per citazione
362
TITOLI
Titolo identificato
Commentarius in Parabolas Salomonis
INCIPIT E EXPLICIT
Tipologia del testo
Testo
Integrità incipit
integro
Posizione incipit
c. 120v
Trascrizione dell'incipit
Mulierem fortem quis inveniet? Mulier fortis ecclesia vocatur catholica ...
Integrità explicit
integro
Posizione explicit
c. 129r
Trascrizione dell'explicit
... presenti vita conlaudari servitiis
DESCRIZIONE INTERNA
Carte
carte
cc. 129v-148r
AUTORI
nome identificato/accettato
Augustinus, Aurelius
responsabilità
Autore
sigla per citazione
31
TITOLI
Titolo presente nel manoscritto
Aurelii Augustini de decem cordis incipit feliciter
Carta
c. 129v
Titolo identificato
Sermones, 9. Tractatus de decem chordis
INCIPIT E EXPLICIT
Tipologia del testo
Testo
Integrità incipit
integro
Posizione incipit
c. 129v
Trascrizione dell'incipit
Iste liber modico tenuis si corpore quamvis / haut [!] tamen exiguas fert laetor opes
Integrità explicit
integro
Posizione explicit
c. 148r
Trascrizione dell'explicit
Dominus et deus noster miserator et misericors, longanimis et multum misericors et verax ... desideramus ubi inveniamus. Explicit sermo Augustini de decem cordis
DESCRIZIONE INTERNA
Carte
carte
cc. 148v-150v
AUTORI
nome identificato/accettato
Bernardus : Claraevallensis
responsabilità
Autore
sigla per citazione
348
TITOLI
Titolo presente nel manoscritto
Quoddam summarium de trinitate
Carta
c. 148v
Titolo identificato
Sermones de diversis, 45. De trinitate, in quas pessimas trinitates ceciderit et per quas trinitates
INCIPIT E EXPLICIT
Tipologia del testo
Testo
Integrità incipit
integro
Posizione incipit
c. 148v
Trascrizione dell'incipit
Beata illa et sempiterna trinitas, pater et filius et spiritus sanctus, unus deus, scilicet summa potentia ...
Integrità explicit
integro
Posizione explicit
c. 150v
Trascrizione dell'explicit
... consciencia bona et non ficta
DESCRIZIONE INTERNA
Carte
carte
cc. 151r-162v
AUTORI
nome identificato/accettato
Augustinus, Aurelius
responsabilità
Autore
sigla per citazione
31
TITOLI
Titolo presente nel manoscritto
Incipit liber s. Augustini de penitentia
Carta
c. 151r
Titolo identificato
Sermones, 352. De utilitate agendae poenitentiae
Titolo elaborato
Liber de penitentia
INCIPIT E EXPLICIT
Tipologia del testo
Testo
Integrità incipit
integro
Posizione incipit
c. 151r
Trascrizione dell'incipit
Vox penitentis agnoscitur in verbis, quibus psallenti ...
Integrità explicit
integro
Posizione explicit
c. 162v
Trascrizione dell'explicit
... dies mortis datus est incertus
DESCRIZIONE INTERNA
Carte
carte
cc. 162v-167v
AUTORI
nome identificato/accettato
Adso : Dervensis
responsabilità
Autore
sigla per citazione
365
TITOLI
Titolo presente nel manoscritto
De antichristo et eius signis
Carta
c. 162v
Titolo identificato
De Antichristo
INCIPIT E EXPLICIT
Tipologia del testo
Testo
Integrità incipit
integro
Posizione incipit
c. 162v
Trascrizione dell'incipit
In primis nobis proferendum cur dicatur antichristus ...
Integrità explicit
integro
Posizione explicit
c. 167v
Trascrizione dell'explicit
...iudicandum esse prefixit
DESCRIZIONE INTERNA
Carte
carte
cc. 167v-168v
INCIPIT E EXPLICIT
Tipologia del testo
Testo
Integrità incipit
integro
Posizione incipit
c. 167v
Trascrizione dell'incipit
[R]ex ergo sicut ad nos pervenit, huic stilo se simpliciter inserat, ut antiquus ...
Integrità explicit
integro
Posizione explicit
c. 168v
Trascrizione dell'explicit
... ante defunctis, finitur dies iudicii
DESCRIZIONE INTERNA
Carte
carte
cc. 168v-175v
AUTORI
nome identificato/accettato
Augustinus, Aurelius
sigla per citazione
31
TITOLI
Titolo presente nel manoscritto
De contemptoribus temporalium rerum pro amore regni celorum
Carta
c. 168v
Titolo identificato
Sermone, 345. De contemptu mundi
INCIPIT E EXPLICIT
Tipologia del testo
Testo
Integrità incipit
integro
Posizione incipit
c. 168v
Trascrizione dell'incipit
Admonet nos et solemnitas martirum et dominicus dies ...
Integrità explicit
integro
Posizione explicit
c. 175v
Trascrizione dell'explicit
... et terram fecit
DESCRIZIONE INTERNA
Carte
carte
cc. 176r-177r
TITOLI
Titolo presente nel manoscritto
Incipit de elimosina s. Augustini
Carta
c. 176r
Titolo identificato
Sermones, 350b. [De eleemosyna]
INCIPIT E EXPLICIT
Tipologia del testo
Testo
Integrità incipit
integro
Posizione incipit
c. 176r
Trascrizione dell'incipit
Dives inquit et pauper ...
Integrità explicit
integro
Posizione explicit
c. 177r
Trascrizione dell'explicit
... aelimosine fructum
DESCRIZIONE INTERNA
Carte
carte
cc. 177r-179v
TITOLI
Titolo presente nel manoscritto
De saltationibus respuendis
Carta
c. 177r
Titolo identificato
De saltationibus respuendis
INCIPIT E EXPLICIT
Tipologia del testo
Testo
Integrità incipit
integro
Posizione incipit
c. 177r
Trascrizione dell'incipit
Non debemus mirari, dilectissimi, preconio ...
Integrità explicit
integro
Posizione explicit
c. 179v
Trascrizione dell'explicit
... a domino postulamus
DESCRIZIONE INTERNA
Carte
carte
cc. 179v-187r
TITOLI
Titolo presente nel manoscritto
Incipit tractatus de misericordia beati Augustini
Carta
c. 179v
Titolo identificato
Sermones, 389. De faciendis eleemosynis 2.
INCIPIT E EXPLICIT
Tipologia del testo
Testo
Integrità incipit
integro
Posizione incipit
c. 179v
Trascrizione dell'incipit
Admonet nos dominus lectione evangelica ut loquamur vobis ...
Integrità explicit
integro
Posizione explicit
c. 187r
Trascrizione dell'explicit
... dabitur vobis
DESCRIZIONE INTERNA
Carte
carte
cc. 187r-195v
TITOLI
Titolo presente nel manoscritto
Incipit sermo s. Augustini de iuramenti prohibitione
Carta
c. 187r
Titolo identificato
Sermones, 180
INCIPIT E EXPLICIT
Tipologia del testo
Testo
Integrità incipit
integro
Posizione incipit
c. 187r
Trascrizione dell'incipit
Prima lectio que nobis hodie recitata est ...
Integrità explicit
integro
Posizione explicit
c. 195v
Trascrizione dell'explicit
... malo carebitis. Feliciter explicit
DOCUMENTAZIONE COLLEGATA
BIBLIOGRAFIA
Abbreviazione
MAZZATINTI
v., pp., nn.
III, 111, 113
Riferimento bibliografico completo
G. Mazzatinti, Inventari dei manoscritti delle biblioteche d'Italia, serie iniziata da G. Mazzatinti e continuata da A. Sorbelli e L. Ferrari, III, Forlì 1893
Sigla per citazione
26
BIBLIOGRAFIA
Abbreviazione
OBERLEITNER
v., pp., nn.
I.2, 233
Riferimento bibliografico completo
M. Oberleitner, Die handschriftliche Überlieferung der Werke des heiligen Augustins, I.1-I.2, Wien 1969-1970
Sigla per citazione
326
BIBLIOGRAFIA
Abbreviazione
MOSTRA
v., pp., nn.
64
Riferimento bibliografico completo
Mostra di codici umanistici di biblioteche friulane: catalogo (Firenze, Biblioteca Medicea Laurenziana, 23 settembre-31 dicembre 1978), Firenze, 1978
Sigla per citazione
43
BIBLIOGRAFIA
Abbreviazione
D'ANGELO, Nuovi copisti
v., pp., nn.
7 e 8 n. 3
Riferimento bibliografico completo
M. D'Angelo, Nuovi copisti nell «scriptorium» di Guarnerio d'Artegna, San Daniele del Friuli 1983 [Quaderni Guarneriani, 8]
Sigla per citazione
74
BIBLIOGRAFIA
Abbreviazione
CASARSA, Inventari
v., pp., nn.
13, 35 n. 170
Riferimento bibliografico completo
L. Casarsa, Gli inventari antichi della Biblioteca Guarneriana di San Daniele del Friuli, in: Quaderni Guarneriani, n. 9, San Daniele del Friuli 1986, 1-72
Sigla per citazione
48
BIBLIOGRAFIA
Abbreviazione
Tesori
v., pp., nn.
23, 24, 34
Riferimento bibliografico completo
La Guarneriana: i tesori di un'antica biblioteca, San Daniele del Friuli 1988
Sigla per citazione
49
BIBLIOGRAFIA
Abbreviazione
CASARSA, D'ANGELO, SCALON
v., pp., nn.
37, 224-225
Riferimento bibliografico completo
L. Casarsa, M. D'Angelo, C. Scalon, La libreria di Guarnerio d'Artegna, I-II, Udine 1991
Sigla per citazione
252
BIBLIOGRAFIA
Abbreviazione
DEROLEZ
v., pp., nn.
tipo II
Riferimento bibliografico completo
A. Derolez, Codicologie des manuscrits en écriture humanistique sur parchemin, I-II, Turnhout 1984
Sigla per citazione
298
SITO
DESCRIZIONE
Intitolazione
Retractationes, 37
Responsabilità
Sant'Agostino
Datazione
a. 1457
Supporto
pergamena
Dimensioni
cm 26x16,5
LINK
Tipo
Visualizzatore
Visualizzazione
0
URL
https://teca.guarneriana.it/visualizza/default.htm?folder=Guarner_33
LINK
Tipo
Immagine
URL
https://teca.guarneriana.it/visualizza/api.ashx?action=image&folder=Guarner_33&page=10
Civica Biblioteca Guarneriana
Contatti
via Roma, 1 e 10
33038 S. Daniele del Friuli
tel. +39 0432 946560
info@guarneriana.it
Orari sezione Moderna
martedì 9-13 e 14.30-18.15
mercoledì 9-13 e 14.30-18.15
giovedì 9-13
venerdì 9-13 e 14.30-18.15
sabato 9-12
Seguici su